Śledź nas:

Dołącz do użytkowników iSanok.pl - Załóż konto   |   Zaloguj się
17.04.2013

Muzeum Historyczne w Sanoku

SANOK. Obecnie muzeum gromadzi ponad 20 000 eksponatów. Posiada wydzielone działy archeologiczny, ikonograficzny, historyczny, konserwatorski oraz galerię autorską Zdzisława Beksińskiego mieszczącą się w odbudowanym w latach 2010–2011 południowym skrzydle sanockiego zamku.

Jedna z najpiękniejszych kolekcji sztuki cerkiewnej w Polsce gromadzi w swoich zbiorach ponad 1200 eksponatów. Najwcześniejsze przykłady malarstwa cerkiewnego – ikony oraz przedmioty liturgiczne (utensylia, krzyże ręczne drewniane i polichromowane, enkolpiony, zawieszki, chorągwie, szaty, starodruki), pochodzące z istniejących bądź nieistniejących prawosławnych i greckokatolickich cerkwi z terenów południowo-wschodniej Polski i dzisiejszej Ukrainy, można zobaczyć w komnatach renesansowego zamku.

Ikony ułożone są w porządku chronologicznym - od najstarszych, XV- i XVI-wiecznych, powstałych w nurcie malarstwa bizantyjskiego, poprzez XVII- i XVIII-wieczne, w których widać znaczne przemiany stylistyczne i ikonograficzne podyktowane głównie dominacją sztuki Zachodniej doby renesansu i baroku, aż po bogatą kolekcję malowideł z końcowej fazy malarstwa ikonowego - z XIX w. Wśród przewodnich tematów ikonograficznych dominują ikony z wizerunkiem Chrystusa pantokratora, Matki Bożej Hodegetrii, Eleusy i Pokrow oraz Deesis. Osobną grupę tworzą ikony hagiograficzne ukazujące świętych Kościoła wschodniego z życiorysem w klejmach.Tę grupę reprezentują przedstawienia Św. Paraskewy Tyrnowskiej, Św. Mikołaja, św. Bazylego. Bogate w wymowną symbolikę, opartą na wydarzeniach ewangelicznych, są ikony ze scenami Sądu Ostatecznego i Pasji. Uzupełnieniem ekspozycji jest znajdujący się na I piętrze zamku ikonostas, na którym umieszczone są ikony z przełomu XVII i XVIII w.

Królestwo Beksińskiego

Największa na świecie – licząca około 600 prac – ekspozycja prezentuje bogatą i różnorodną twórczość jednego z najciekawszych, najbardziej intrygujących artystów współczesnych. Wystawa posiadająca – w dużym stopniu – autorski profil, jest retrospektywą odzwierciedlającą rozwój i przemiany stylistyczno-formalne, jakim ta sztuka podlegała w czasie.

Otwierająca ekspozycję sala sanocka – obok znakomitych fotografii z lat 50. – prezentuje wczesne prace, tworzone na gruncie abstrakcji wraz z serią unikatowych obrazów malowanych na szkle czy równie interesujących realizacji rzeźbiarskich. Kolejna sala, stanowiąca wiernie odtworzoną warszawską pracownię, wprowadza widza w sugestię przestrzeni, w której powstawały te znakomite dzieła, dając możliwość bezpośredniego wniknięcia w intymny, codzienny świat Mistrza, jego sposób myślenia i tworzenia. Szerokie spektrum prac szkicowych, rysunkowych i graficznych z różnych okresów, umieszczonych w szufladach gablot, obrazuje bezustanne doskonalenie warsztatu – w poszukiwaniu własnych, autonomicznych form wyrazu. Nie brakuje też prac komputerowych, jednak wyrazistym akcentem ekspozycji są dwie sale ulokowane na niższych kondygnacjach, prezentujące najważniejszą w całym dorobku twórczość malarską. Obrazy, poprzez które artysta wyrażał się najpełniej – zarówno te z okresu fantastycznego, jak i z ostatnich 20 lat twórczości – stanowią okazję do duchowej wędrówki labiryntem niezwykłego talentu i nieograniczonej wyobraźni. Można tu także zobaczyć dzieło wyjątkowe – ostatni obraz ukończony w dniu śmierci artysty. Towarzyszące ekspozycji pokazy multimedialne przybliżają sylwetkę twórcy, a całość dopełnia rozbrzmiewająca muzyka ulubionych kompozytorów.

Sztuka Sakralna XV-XIX wieku

Wystawę tworzą eksponaty pochodzące z dawnych kościołów i kapliczek z diecezji przemyskiej. Są to dzieła w większości twórców anonimowych, prezentujących różny poziom umiejętności artystycznych. Najstarszym zabytkiem jest datowana na 2. połowę XV w. kamienna chrzcielnica z nieistniejącego gotyckiego kościoła pw. Św. Archanioła Michała w Sanoku.

Późny gotyk reprezentuje także ekspresyjny krucyfiks z kościoła parafialnego w Mrzygłodzie, wykonana z dużą precyzją niewielka polichromowana rzeźba Matki Boskiej Samotrzeć oraz tablica z tryptyku z przedstawieniem Chrystusa upadającego pod krzyżem. Ekspozycję dopełniają znacznych rozmiarów obrazy barokowe z dynamiczną, nierzadko diagonalnie poprowadzoną kompozycją oraz polichromowane rzeźby świętych, stanowiące pierwotnie wyposażenie kościołów. Szczególną wartość artystyczną posiadają niezwykle ekspresyjne rzeźby rokokowe – wybitne dzieła szkoły lwowskiej pochodzące z 2. połowy XVIII w., przedstawiające św. Nepomucena oraz nieznaną świętą. Licznie reprezentowane są mniejszych rozmiarów rzeźbione krucyfiksy, figury aniołów oraz będące wytworem ludowych, lokalnych twórców wizerunki Chrystusa Frasobliwego.

Znani sanoczanie na portretach

Szczególne miejsce w zbiorach Muzeum Historycznego zajmuje zespół malarstwa portretowego z XVII-XIX w. Osoby portretowane związane były z ziemią sanocką poprzez pochodzenie, zajmowane pozycje oraz związki rodzinne. W większości obiekty te zostały przejęte po II wojnie światowej od szlacheckiej rodziny Załuskich z Pałacu w Iwoniczu.

Wśród portretów XVII-wiecznych wyróżnić należy wizerunki Jana III Sobieskiego oraz nieznanego mężczyzny herbu „Junosza”, będące jednocześnie przykładem portretu sarmackiego. Z tego samego okresu pochodzi portret Franciszka Sebastiana Foltowicza, głośnego kontreformatora, proboszcza w miejscowości Blizne. Kolejną grupę stanowią obrazy z XVIII w. – wszystkie z kolekcji Załuskich, tworzące galerię portretów rodzinnych. Na uwagę zasługuje niewątpliwie portret Michała Ogińskiego, hetmana wielkiego litewskiego, pędzla Rossiny Mathieu Lisiewskiej z 1755 r. Obraz powstał w Dreźnie, gdzie pracowała artystka. Z Sanokiem związany był Andrzej Drohojowski – starosta sanocki w 1652 r., a także Ksawery Krasicki, który zasłużył się bohaterską obroną zamku sanockiego przed wojskami austryjackimi w 1809 r. Był fundatorem i właścicielem cerkwi w Lesku.Większość portretów to prace anonimowych artystów o różnym poziomie wykonania, jednakże wartościowych pod względem historycznym, archiwalnym i dokumentalnym. Najcenniejszym obiektem - ze względu na wyjątkową wartość malarską - jest pozyskany ze zbiorów Załuskich XVII-wieczny portret kobiety z wachlarzem pędzla Gijsberta Sibilli, malarza pochodzącego z kręgu Rembrandta Van Rijn.

Godziny otwarcia:
od 1 czerwca do 30 września
pon. 8:00 – 12:00
pozostałe dni tygodnia 9:00 – 17:00

od 1 października do 31 maja
pon. 8:00 – 12:00
wt. i śr. 9:00 – 17:00
pozostałe dni tygodnia 9:00 – 15:00

Bilety:
normalne – 11 zł
ulgowe – 8 zł
rodzinne – 30 zł
przewodnik w języku polskim – 45 zł

Przewodnik w języku angielskim, francuskim lub niemieckim po wcześniejszym ustaleniu w kasie lub tel. + 48 13 46 306 09 wew. 35 – 60 zł

info i foto: Muzeum Historyczne w Sanoku

Artykuły promowane

Z przeprowadzonych w latach 2016–2017 badań prowadzonych przez Zespół ds. Badań...
6 stycznia 2017 r. odbyła się IV edycja największych, Krośnieńskich Targów...
To już trzeci teledysk do autorskiej muzyki i słów zespołu HIT Sanok. Poniżej...
Na sanockim skansenie odbyła się już 43 edycja Jarmarku Folklorystycznego....

Kalendarium

/ Czerwiec 2017
PN WT ŚR CZW PT SOB ND
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
Copyright © 2013 iSanok. Wszelkie prawa zastrzeżone.
realizacja i CMS: omnia.pl